Lingwistyka tekstu to nadal młoda dyscyplina językoznawcza. Jej początki sięgają lat sześćdziesiątych dwudziestego wieku. Jako lingwistykę tekstu uważa się każde językoznawcze badanie tekstu mówionego lub pisanego jako podstawę ludzkiej mowy (por. Dressler 1978). Zajmuje się ona poszukiwaniem i badaniem struktur językowych w różnego rodzaju tekstach. Heinemann i Viehweger (1991) uważają, że lingwistyka tekstu bada warianty strukturalne i warianty sformułowań w tekstach. Czyli mówiąc nieco prościej lingwistyka tekstu bada struktury (zdania lub równoważnika zdania) użyte w danym tekście. Brinker (1992) traktuje lingwistykę tekstu jako swoiste zadanie, które wyjaśnia i systematyzuje ogólne warunki i reguły tworzenia tekstu.

HISTORIA:

Jako datę narodzin lingwistyki tekstu uważa się odkrycia Chomskiego i jego gramatykę generatywno-transformacyjną. Noam Chomsky zajmował się wtedy morfemem, wyrazem oraz zdaniem. Pierwsze kierunki badań lingwistyki tekstu rozwinęły się z lingwistyki strukturalnej i generatywnej. W latach sześćdziesiątych badano różne teksty i ich różne aspekty. Roland Harweg był pionierem w dziedzinie lingwistyki tekstu. On sklasyfikował rodzaje przyimków i analizował pelnioną przez nie rolę w tekście. Peter Hartmann uważał jednak, że dużo ważniejsze sa funkcje pełnione przez tekst. Twierdził, że nadawcy nie mówią używając słów ani także zdań, ale używają tekstów, które są zbudowane ze zdań składających się z wyrazów (por. Hartmann 1968). Harald Weinrich uznawał zdanie jako podstawową jednostkę, którą bada lingwistyka tekstu.

W latach siedemdziesiątych dwudziestego wieku zaczęto badać i wyjaśniać takie pojęcia jak: tekst, tekstualność, koherencja i kryteria zewnątrztekstowe. Klaus Brinker uważał w tym czasie, że temat tekstu jest "jądrem treści tekstu" (por. Brinker 2009). Podzielił temat tekstu na temat główny i poboczny.

W latach osiemdziesiątych dwudziestego wieku badano jakie procesy wiedzowe i umysłowe zachodzą podczas produkcji tekstu. W tym czasie rozwinęła się także lingwistyka mowy.

Późniejsze lata przyniosły ze sobą już takie problemy badawcze jak: rodzaje tekstów, budowa tekstu, podział tekstu, itd.

Podsumowując Kirsten Adamzik (2004) podzieliła rozwój lingwistyki tekstu na:

a) fazę transfrastyczną - badała połączenia zdaniowe (np. przyimki);

b) fazę komunikatywno-pragmatyczną - zajmowała się tekstem jako kompleksowym językowym dzialaniem;

c) fazę kognitywną - badała procesy zachodzące wśród nadawców tekstu podczas jego tworzenia.